Adviseurs

Sparen voor je kinderen of voor je eigen verzorging?

“Steeds meer ouderen worden soepel in het denken over de toekomst.” Ruim 100 ouderen kwamen in het najaar naar een voorlichtingsbijeenkomst over de gevolgen van de decentralisaties. De bijeenkomst werd georganiseerd door de Zuid-Hollandse ouderenbonden ANBO, KBO en PCOB samen met AVI en Mezzo. Met succes werden kaderleden en vrijwillige ouderenadviseurs aan het denken gezet over de gevolgen van de drie transities.

Arie Slob is secretaris van de educatiecommissie van de samenwerkende Zuid-Hollandse ouderenbonden ANBO, KBO en PCOB. “Twee keer per jaar organiseren wij een gezamenlijke themabijeenkomst voor onze kaderleden en vrijwillige ouderenadviseurs. We sluiten zoveel mogelijk aan bij de actualiteit. De laatste bijeenkomst ging over de drie decentralisaties. Samen met Aandacht voor iedereen (AVI) en Mezzo onderzochten de deelnemers de stap van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving. We horen wel veel over de overheidsplannen, maar ik merkte dat we eigenlijk niet goed wisten wat dit alles gaat betekenen voor onze achterban.”

Simpel, maar effectief

De ouderenbonden organiseren de themabijeenkomsten graag samen met andere deskundige organisaties. “We vroegen daarom Herman Eitjes van Aandacht voor iedereen om met ons mee te denken. Hij hielp bij de voorbereidingen en heeft tijdens de bijeenkomst het thema toegelicht. Hij schetste de hoofdlijnen van de drie transities. Onze bestuurders en adviseurs hebben vaak nog niet zelf met de transities te maken, maar ze moeten ouderen wel daarop voorbereiden. Dat betekent dat zij zich moeten inleven in hun situatie. Daarom bespraken we de gevolgen van de transities na de pauze in kleine groepjes. We kozen voor het stoplichtspel. Men moest bij een stelling aangeven of ze het er mee eens zijn (groen) of niet (rood). En het werkt, niet alleen deed bijna iedereen mee, maar mensen deelden in het gesprek ook heel persoonlijke voorbeelden. Op zich vraagt zo’n bijeenkomst niet eens veel extra werk. Een goede inleider die in heldere taal kan vertellen wat er speelt en iemand die de discussie vormgeeft.”

De veranderende rol van senioren

Arie Slob vertelt dat de stellingen mensen aan het denken zetten. “We zetten mensen aan het denken. Je ziet dat mensen het oppikken en je merkt dat een deel van onze mensen de slag al gemaakt heeft. Zij zien dat de samenleving verandert en dat dit betekent dat verwacht wordt van ouderen dat zij – binnen hun mogelijkheden – ook een bijdrage leveren aan de samenleving. Stellingen die veel discussie uitlokten waren bijvoorbeeld: ‘Ook oudere mensen kun je vragen om iets terug te doen voor de samenleving’ en ‘Ouderen moeten een deel van de kosten voor hun verzorging gewoon zelf betalen’. Steeds meer mensen realiseren zich dat je niet alleen spaart voor je kinderen, maar dat je je spaargeld ook kunt gebruiken om voor je eigen verzorging te betalen. Maar voor sommige kaderleden en adviseurs is het volstrekt nog niet aan de orde dat mensen hun eigen vermogen zouden moeten inzetten: zij gaan ervan uit dat de overheid geheel verantwoordelijk is om goede zorg te realiseren en te betalen. Dat leidde tot pittige, maar ook inspirerende discussies.”

Verzorging of participeren?

“We nemen mensen echt mee in de ontwikkelingen” aldus Slob. Hij ziet de effecten van de bijeenkomsten. “Er komt meer begrip. Door de informatie van Herman Eitjes en de discussies onder leiding van Mezzo beseffen onze mensen dat ook ouderen steeds meer eigen verantwoordelijkheid krijgen. De overheid staat niet meer altijd klaar. Niet dat iedereen het daar mee eens is, maar wel dat veel mensen zien dat je ook op een andere manier naar de rol van de overheid kunt kijken.”

Zicht op ontwikkelingen

Slob vindt het belangrijk dat mensen die als vraagbaak functioneren, beseffen welke ontwikkelingen er in de samenleving plaatsvinden. “Onze mensen worden geconfronteerd met vragen van ouderen – de leden. Wat ze zelf ook vinden, ze zullen toch een goed antwoord moeten kunnen geven. En ook al zijn de lokale beleidsregels nog niet vastgesteld, het is wel duidelijk welke kant het op gaat. Daar moeten onze mensen de leden over adviseren. Zelfs als ze nog niet concreet kunnen zeggen wat het in gemeente A of B betekent. Mijn persoonlijke indruk is dat onze bijeenkomsten daarbij helpen.”

Ouderen zijn niet ouderwets

“Steeds meer ouderen worden soepel in het denken over de toekomst” is de ervaring van Slob. “Onze achterban, maar ook onze kaderleden en adviseurs, snappen best dat de bomen niet meer tot in de hemel groeien. Maar je moet ze wel de kans geven om mee te groeien met alle ontwikkelingen. Zo’n bijeenkomst samen met Aandacht voor iedereen en Mezzo helpt daar zeker bij.”

 

Arie Slob is secretaris van het gewest Zuid-Holland van de PCOB en secretaris van de OSO-educatiecommissie in Zuid-Holland (Overleg van Samenwerkende Ouderenbonden).