Adviseurs

“Mensen moeten zelf vertellen wat ze nodig hebben”

GEEN BEDELAAR, MAAR VERSTERKING EIGEN KRACHT IN UTRECHT

“We willen dat mensen zelf hun belangen gaan behartigen”, aldus Pouwel van de Siepkamp, bestuurslid van KansPlus, “daarom organiseren we samen met Marjan Maarschalkerweerd, adviseur van Aandacht voor iedereen, in Utrecht een serie bijeenkomsten voor ouders en wettelijk vertegenwoordigers van mensen met verstandelijke beperkingen.”

De landelijke organisatie KansPlus verzette zich altijd tegen decentralisatie van de AWBZ. Maar nu de kans groot is dat een deel van de AWBZ toch over gaat naar de Wmo, wil men dat de belangen van mensen met een verstandelijke beperking ook in de gemeente goed aan bod komen. Als mensen met ernstige verstandelijke beperkingen zo lang mogelijk thuis blijven wonen, zullen gemeenten daarvoor oplossingen moeten vinden. Maar hoe weten zij wat de beste oplossingen zijn?
Pouwel van de Siepkamp: “Het werkt het beste als ouders en wettelijk vertegenwoordigers direct contact hebben met een Wmo-raad. Niet de zoveelste organisatie die zich via haar bestuurders aan de gemeente presenteert. Maar de mensen die er persoonlijk mee te maken hebben, die zelf vertellen over de zorg en ondersteuning die hun kind, broer of zus nodig heeft.”

Utrechtse pilot

Pouwel van de Siepkamp benaderde programma Aandacht voor iedereen (AVI) om samen - als pilot in de provincie Utrecht - een serie Wmo-bijeenkomsten te organiseren. Marjan Maarschalkerweerd, adviseur versterking Wmo, zag direct de meerwaarde van deze samenwerking. “Het plan sloot mooi aan waar zij mee bezig was. De bijeenkomsten versterken niet alleen de eigen kracht van ouders en verwanten, maar ook wordt zo de basis van de Wmo-raden versterkt.”
AVI en KansPlus bedachten samen het programma voor de bijeenkomsten. “Het zou een informatieavond moeten worden over de gevolgen van de uitbreiding van de Wmo. Met voldoende ruimte om te praten over wat de gemeente kan betekenen voor mensen met verstandelijke beperkingen. Ook wilden we dat de ouders met de aanwezige Wmo-raadsleden zouden bespreken hoe de belangen van mensen met beperkingen het beste bij de gemeente zichtbaar gemaakt kunnen worden.” aldus Pouwel van de Siepkamp.
De uitnodigingen voor de informatieavonden werden breed verspreid. KansPlus en AVI benaderden sw-bedrijven, scholen voor speciaal onderwijs, grote zorgaanbieders als Abrona, Reinaerde en Philadelphia Zorg en ook MEE Utrecht. Al deze organisaties waren bereid om de uitnodiging door te sturen aan de ouders, verwanten en wettelijk vertegenwoordigers in hun bestand.

Resultaat

De samenwerking tussen AVI en KansPlus leidde tot vijf bijeenkomsten. Elke bijeenkomst telde zo’n 20-30 deelnemers. Vaak ouders en wettelijk vertegenwoordigers, maar ook enkele mensen met verstandelijke beperkingen en een aantal professionele begeleiders.
“We zijn tevreden over de resultaten tot nu toe. Overal zijn er nu mensen die contact willen leggen met de gemeente. Hoe die netwerken zich ontwikkelen moeten we natuurlijk nog zien. Op dit moment is KansPlus nog trekker, maar op termijn zullen ze het zelf moeten doen,” vertelt Pouwel van de Siepkamp. “Niet alles verliep even goed. We hebben geleerd, dat het niet voldoende is om alleen afspraken te maken met de directiesecretariaten van zorgaanbieders over verspreiding van de uitnodigingen. Op de werkvloer bleek men het soms toch op hun eigen manier te interpreteren. Soms werden alleen mensen met verstandelijke beperkingen zelf uitgenodigd en niet hun ouders of verwanten. Soms ook dachten begeleiders dat de uitnodiging voor hen was bestemd. Mede daarom hebben we de bijeenkomst in Stichtse Vecht uitgesteld. Met het gericht verspreiden van de uitnodigingen, zal het aantal aanmeldingen daarom nog groter worden. We denken er bijvoorbeeld aan om pamfletten in winkels op te hangen.”

De toekomst

Pouwel van de Siepkamp: “Ik zie goede kansen voor de toekomst. Deze benadering werkt. Het betekent wel dat we de samenwerking niet moeten beperken tot ouders en verwanten van mensen met verstandelijke beperkingen. Ook vertegenwoordigers van bijvoorbeeld mensen met autisme kunnen zich aansluiten bij onze netwerken. Er zijn veel parallellen in de belangenbehartiging. Het gaat om mensen die levenslang zorg of ondersteuning nodig hebben. En het gaat om mensen die niet zelf geheel en al inzicht in hun situatie hebben. De oplossingen verschillen natuurlijk. Maar dat is geen probleem, ook tussen mensen met verstandelijke beperkingen onderling zijn er grote verschillen.”
KansPlus en Aandacht voor iedereen zijn organisaties met verschillende achtergronden. Toch verliep de samenwerking met Marjan Maarschalkerweerd heel plezierig volgens Pouwel van de Siepkamp. “We vulden elkaar goed aan. Marjan bracht veel kennis en ervaring over de Wmo mee en zij heeft contacten met Wmo-raden en gemeenten gelegd. AVI heeft een veel bredere achterban, terwijl wij bij KansPlus alleen aan mensen met verstandelijke beperkingen hoeven te denken. AVI heeft als opdracht van VWS dat de decentralisatie goed landt, terwijl wij denken als een belangenorganisatie. Maar we gaven elkaar ruimte voor de eigen boodschap. Het betekende dat waar Marjan benadrukt dat – anders dan in de AWBZ – mensen binnen de Wmo geen ‘recht’ op voorzieningen kunnen claimen, wij stellen dat gemeenten de morele ‘plicht’ hebben om een goede zorg te realiseren. We vonden elkaar in het gezamenlijke streven om de eigen kracht van mensen te versterken: ‘Mensen moeten zich geen bedelaar voelen als ze gewoon vertellen wat ze nodig hebben’.”

Verder lezen