Adviseurs

“De gemeente kent ons niet”

Jan Achterberg en Jannes Dijkhuizen van de Oogvereniging vertelden aan Overijsselse Wmo-raadsleden, gemeenteraadsleden en ambtenaren wat de decentralisaties betekenen voor blinden en slechtzienden. “Welke gevolgen heeft blind-zijn in mijn dagelijkse leven?” Zij deden dit tijdens de netwerkbijeenkomsten ‘Lokale kracht en een visuele beperking’ die adviseurs Gerry Vrielink en Wil Asma van programma Aandacht voor iedereen samen met de Oogvereniging organiseerden.

Blinde en slechtziende mensen zijn doorgaans prima in staat zelfstandig te functioneren, maar hebben daarvoor bij sommige zaken wel ondersteuning nodig. Zo kwam tijdens de bijeenkomst bijvoorbeeld naar voren dat boodschappen doen soms een hele opgave kan zijn. “Je bent afhankelijk van de supermarktmedewerkers. Als de medewerkers geen tijd hebben wie helpt je dan? Natuurlijk kun je iemand anders vragen om boodschappen voor je te doen, maar ik wil ook graag zelfstandig boodschappen kunnen doen, niet altijd afhankelijk zijn. Bovendien kun je er niet altijd op vertrouwen dat ze met de juiste producten thuiskomen.

Vertrouwen

‘Vertrouwen’ speelt een belangrijke rol in het leven van blinden en slechtzienden. Tijdens de bijeenkomst wordt als voorbeeld hulp in de huishouding aangehaald. Veel blinden en slechtzienden moeten hun leven goed structureren. Maar in een zeer geordend leven zijn wisselende hulpen niet handig. Dan moet elke keer alles opnieuw uitgelegd worden. Een pgb kan dan een uitkomst zijn. Je kunt iemand inzetten die je vertrouwt. “Je hoeft alles maar één keer uit te leggen.”
Blinden en slechtzienden zijn overigens niet altijd goed op de hoogte van wat de Wmo te bieden heeft. Veel informatie is voor hen niet toegankelijk. “Ik mis bijvoorbeeld een flyer van de gemeente met grote letters. En het is belangrijk dat de gemeentelijke website toegankelijk is. Dan kunnen blinden en slechtzienden die met spraak-, braille en vergrotingssoftware werken ook de informatie op de website van hun gemeente lezen.” 

Eigen kracht

Het is vaak lastig om in te schatten voor blinden en slechtzienden of iets op eigen kracht kan of dat er hulp nodig is. Als er een goed ziende partner is neemt deze vaak veel taken over. Dit met het risico dat de partner overbelast raakt. “De gemeente zou vaker diensten moeten aanbieden en die diensten vaker moeten evalueren.” Daarnaast is er extra aandacht nodig voor mensen met een progressieve aandoening: “Wat ze nu nog niet nodig hebben kan over een half jaar anders zijn.” Maatwerk blijft belangrijk.
Goed vervoer is voor blinden en slechtzienden van groot belang om deel te kunnen nemen aan de maatschappij. Over het algemeen is dit wel goed geregeld, maar het verschilt nogal per gemeente. Het is belangrijk dat er aandacht is voor kwalitatief goede vervoersvoorzieningen.

Meer kennis nodig

Men denkt dat de decentralisaties een hele opgave worden voor gemeenten. Veel gemeenten zijn onvoldoende op de hoogte wat mensen met visuele beperkingen wel op eigen kracht kunnen en wat zij niet kunnen. “De gemeente kent ons niet.” Men vraagt zich daarom af of gemeenten deze decentralisaties wel kunnen uitvoeren. Belangrijk is dat een bepaalde expertise aanwezig is, dan wel dat de blinden en slechtzienden goed worden doorverwezen. Daarnaast zouden Wmo-raden vaker in overleg kunnen gaan met blinden en slechtzienden.

Aandachtspunten

Uit de gesprekken tijdens beide netwerkbijeenkomsten werden verschillende aandachtspunten voor gemeenten en Wmo-raden benoemd.

Het is belangrijk dat gemeenten:

  • de juiste expertise in huis hebben en goed in kaart hebben waar naar doorverwezen kan worden als dat nodig is;
  • oog hebben voor de stapeling van eigen bijdragen: het leven met een beperking is duur;
  • meer aandacht hebben voor mensen met een progressieve aandoening;
  • er voor zorgen dat informatie over de Wmo ook toegankelijker is voor blinden en slechtzienden: toegankelijke website;
  • hun diensten vaker aanbieden en deze diensten evalueren;
  • aandacht besteden aan wat blinden en slechtzienden op eigen kracht kunnen en wat niet en hierop hun beleid aanpassen: ga in gesprek met blinden en slechtziende inwoners. Bijvoorbeeld via lokale en regionale belangenorganisaties.

Verder lezen

Meer weten over de voorzieningen en ondersteuning die vanuit de Wmo nodig is voor slechtzienden en blinden?